4 διαχρονικές φιλμ νουάρ δημιουργίες

FILM NOIR 1FILM NOIR 2

Ένα από τα κινηματογραφικά είδη, που εξακολουθεί μέχρι και σήμερα, 70 χρόνια μετά την χρυσή του περίοδο, να συναρπάζει τους σινεφίλ παγκοσμίως, είναι το φιλμ νουάρ. Από όλα τα μονοπάτι,α που ξεφύτρωσαν και συνδέθηκαν με την κεντρική διαδρομή, αυτό που συγκεντρώνει τους περισσότερους διαβάτες και θαυμαστές, είναι σαφώς το αστυνομικό. Με κυρίαρχα στοιχεία την αφήγηση σε πρώτο πρόσωπο, όπου ο πρωταγωνιστής ξεφυλλίζει το ημερολόγιο των περιπετειών του, το τσαλακωμένο ύφος των ηρώων, που φαντάζουν δέσμιοι των πόθων τους και πολύ τρωτοί, τα παιγνίδια στις σκιές και το ημίφως, αλλά και τα εξαιρετικά σενάρια, πλούσια σε πλοκή και μυστήριο, το φιλμ νουάρ κατόρθωσε να φθάσει αλώβητο στο σήμερα, επιβιώνοντας τεχνολογικών εξελίξεων, «κρίσεων», συγκρίσεων και λοιπόν σινέ πειραμάτων. Ο τρόπος που φιλμάρονται τα συναισθήματα, τα κλειστοφοβικά πλάνα, αλλά και το κυνήγι των ενοχών, των ανοχών και των ενόχων, συνυπάρχουν σχεδόν αρμονικά με το σκληρό ύφος και τις ατάκες. Όλα πάνω στον ίλιγγο μιας κλωστής, που προσπαθεί να ξεφύγει από τα κοφτερά γυαλιά ενός σπασμένου καθρέφτη.

FILM NOIR 3 FILM NOIR 4

Είχαμε αναφερθεί και παλιότερα στο είδος αυτό, σε ένα μεγάλο αφιέρωμα, που είχαμε κάνει προ 4 ετών. Σήμερα θα μνημονεύσουμε 4 ταινίες, όλες τους αντιπροσωπευτικές όλων των πιο πάνω, με σκοπό να σας ανασύρουμε μνήμες και να προκαλέσουμε την παράθεση των δικών σας προτιμήσεων στα σχόλια. Οι ταινίες αυτές αποτελούν την αφορμή, συνεπώς, ενώ βρίσκονται ταυτόχρονα στις προσωπικές μου προτιμήσεις σε αρκετά υψηλή θέση. Πάμε να τις δούμε λοιπόν, μια – μια.

THE MALTESE FALCON FILM POSTER THE MALTESE FALCON

“THE MALTESE FALCON” (1941)

Θα ξεκινήσω με το «Γεράκι της Μάλτας» (“Maltese Falcon”) του Τζον Χιούστον. Ένα φιλμ, που παίζει κρυφτούλι με την απάτη, τον δόλο, την προδοσία, τα ένοχα μυστικά, την διαφθορά, τις αινιγματικές παρουσίες και το μυστήριο, καταφέρνοντας να ισορροπήσει μοναδικά ανάμεσά τους. Βασισμένο στο ομώνυμο μυθιστόρημα του Ντάσιελ Χάμετ, κέρδισε κοινό και κριτικούς μαζί με 3 υποψηφιότητες για βραβείο Όσκαρ (καλύτερης ταινίας, Β’ ανδρικού ρόλου, διασκευασμένου σεναρίου). Βέβαια, το 1941 οι αντίπαλοι του ήταν μεγάλοι, γι’ αυτό και δεν απέσπασε κανένα από αυτά. Ενδεικτικά, να πούμε ότι ο Σίντνεϊ Γκρίνστριτ έχασε από τον Ντόναλντ Κρισπ (Η κοιλάδα της κατάρας (How Green Was My Valley)), ενώ ο Χιούστον από τον Τζον Φορντ για την ίδια ταινία. Παρ’ όλα αυτά, η φωτογραφία του Άρθουρ Έντεσον είναι καταπληκτική, το ίδιο και οι ερμηνείες των Χάμφρεϊ Μπόγκαρτ, Μαίρη Άστορ, Πίτερ Λόρι και Σίντνεϊ Γκρίνστριτ.

THE POSTMAN ALEAYS RINGS TWICE FILM POSTER THE POSTMAN ALEAYS RINGS TWICE

“THE POSTMAN ALWAYS RINGS TWICE” (1946)

Έξοχη μεταφορά της νουβέλας του James M. Cain και μια από τις πιο ξεχωριστές νουάρ δημιουργίες, πολύ επιδραστική. Ο Tay Garnett την σκηνοθέτησε με μαεστρία και με την βοήθεια της πληθωρικής παρουσίας της Lana Turner, που υποδύεται πολύ πειστικά την femme fatale του σεναρίου, και το τέλειο θύμα των καταστάσεων και της γοητείας της, John Garfield, κατάφερε να περάσει και αυτός και το φιλμ ανάμεσα στα κορυφαία του είδους. Εδώ ο κεντρικός άξονας, γύρω από τον οποίο περιστρέφονται όλα, είναι ο πόθος, που γίνεται μοιραίο πάθος. Μια ερωτική ιστορία με πολλά θύματα και όχι μόνον ανθρώπινα… Οι συνεχείς ανατροπές στην εξέλιξη του φιλμ του προσδίδουν επιπλέον αγωνία και σασπένς, κάτι που εξακολουθεί να γοητεύει το κοινό. Χωρίς να θέλω να μειώσω το remake του 1981 με τους Jack Nicholson και Jessica Lange, νομίζω ότι, σε ατμόσφαιρα και ρυθμό, η ταινία του Garnett είναι αξεπέραστη.

THE BIG SLEEP FILM POSTER THE BIG SLEEP

“THE BIG SLEEP” (1946)

Την ίδια χρονιά, προβάλλεται ένα ακόμη κλασικό νουάρ. Και αυτό είναι κινηματογραφική μεταφορά αστυνομικού μυθιστορήματος, αυτή τη φορά από τον έτερο μεγάλο συγγραφέα του χώρου, τον Raymond Chandler. Τόσο αυτός, όσο και ο Dashiell Hammett έγραψαν πανέξυπνες ιστορίες καθημερινών εγκλημάτων, οι περισσότερες από τις οποίες πέρασαν και στην μεγάλη οθόνη, κάνοντάς τους κυριολεκτικά μύθους. Ένας ακόμη μεγάλος σκηνοθέτης αναλαμβάνει να οδηγήσει το φιλμ από τα στούντιο στις αίθουσες. Ο Howard Hawks, με την αξιοζήλευτη πορεία του στο Αμερικάνικο σινεμά και ειδικά την σπουδαία συνεισφορά στις ταινίες γουέστερν, επιλέγει μια δοκιμασμένη περίπτωση κινηματογραφικού δίδυμου. Humphrey Bogart και Lauren Bacall. Και οι δύο σφράγισαν με την παρουσία τους το νουάρ, συμμετέχοντας σε μερικές από τις καλύτερες ταινίες του είδους, που γυρίστηκαν ποτέ. Το “Big Sleep” είναι ένα λαμπρό κεφάλαιο της αστυνομικής φιλολογίας, με επίκεντρο τον ντετέκτιβ Philip Marlowe, έναν από τους χαρακτήρες εκείνους που ξεχώρισαν όσο λίγοι στις ταινίες αυτές.

GILDA FILM POSTER GILDA

“GILDA”(1946)

Η επιλογή αυτών των τεσσάρων ταινιών κλείνει με μια ακόμη του 1946, της σημαντικότερης χρονιάς για το νουάρ. Η απόλυτη μοιραία γυναίκα των ταινιών αυτών, η Rita Hayworth, μια ηθοποιός που λατρεύτηκε όσο λίγες, λάμπει με την παρουσία της και σχεδόν επισκιάζει τον εξαιρετικό συμπρωταγωνιστή της Glenn Ford και την ίδια την παραγωγή, με το σπουδαίο υποκριτικό ταλέντο της. Η παραγωγή αυτή της Columbia Pictures μπαίνει δικαιωματικά στο πάνθεον των φιλμ νουάρ, με μια υποδειγματική δουλειά του Charles Vidor, και έναν Rudolph Maté να δίνει ρεσιτάλ στην διεύθυνση φωτογραφίας. Αριστουργηματικό φιλμ, με την πλοκή να μπερδεύεται στα πόδια του ρομάντσου διαρκώς, και το γαϊτανάκι της μεγάλης απάτης να γυρίζει σε τρελούς ρυθμούς. Τα φορέματα, που έραψε ο  Jean Louis, άφησαν εποχή, όπως και η σκηνή του “Put the blame on me, boys”. Φοβεροί και εδώ οι διάλογοι μεταξύ των πρωταγωνιστών. Νομίζω ότι όλοι θα θυμάστε εκείνον με το πιστόλι, που φαίνεται σαν σκιά να σχηματίζεται στην τσέπη του Ford και τι τον ρωτάει η Hayworth…

Να με συγχωρήσουν οι φίλοι, που δεν διάβασαν πιο πάνω ταινίες αγαπημένες, αλλά ήταν εκ των πραγμάτων αδύνατων να χωρέσουν σε 4 επιλογές, που είχαν εξ αρχής καθοριστεί σαν πλαίσιο αναφοράς. Βέβαια, αυτό δεν σημαίνει ότι θα μείνουμε εδώ. Αν το επιθυμείτε και με την δική σας συμβολή – παρότρυνση, μπορούμε να επιστρέψουμε με παράθεση ακόμη περισσότερων νουάρ.

Για το Comics Trades 2012–2014

Γιώργος Σ. Κοσκινάς

Άδεια Creative Commons
Αυτή η εργασία χορηγείται με άδεια Creative Commons Αναφορά Δημιουργού-Μη Εμπορική Χρήση-Όχι Παράγωγα Έργα 3.0 Μη εισαγόμενο .

About Corto

Ασχολούμαι με το σκίτσο και τα κόμικς. Και στις δύο περιπτώσεις ακολουθώ το συναίσθημα. Θα προτιμούσα να μείνουν όλα αυτά στη σφαίρα του ερασιτεχνισμού, αλλά ...καμιά φορά η ζωή έχει άλλη γνώμη. Μισώ την υποκρισία και την αχαριστία και αρκούμαι στις μικρές στιγμές, που μπορούν να είναι παντού. Στη θέα ενός δέντρου, στον ήχο του κύματος...

Posted on 22 Ιανουαρίου 2014, in Cinema, Classic Movies, CT Exclusive, Film Noir, History of Cinema, Απόψεις, Αποκλειστικότητες, Αρχείο, Αφίσες, Αφιερώματα, Εργασίες Κοινότητας, Εργασίες Μελών, Εκτός Κόμικς, Η Ιστορία του Κινηματογράφου, Κινηματογράφος, Κλασσικές Ταινίες, Τέχνες, Φίλμ Νουάρ and tagged , , , , , , , , , , , , , , , . Bookmark the permalink. 4 Σχόλια.

  1. Εχω δυο κορες (17 και 19 ) που ζουν και αναπνεουν, λαπτοπ, youtube, tablet, manga, anime, thrilers, zombies etc. Παλια που ηταν πιο μικρες τις επερνα σινεμα μαζι μου και βλεπαμε μαζι εξωγηινους,, sci-fi κλπ που μου αρεσουν .
    Τωρα , με τιποτε δεν μπορω να τις επηρεασω. Προσπαθω να τις πεισω να δουν καμια «κλασικη» ταινια , τουλαχιστον για να εχουν υπ’οψη τους αλλα τιποτε.
    Τη μονη ταινια που τις επεισα και ειδαν και την απολαυσαν ειναι το διαχρονικο «Κασαμπλανκα»!!!
    Δεν ξερω αν τις καθηλωσε στη καρεκλα ο Χαμφρευ Μπογκαρτ. μαλλον πιστευω οτι επηδη ηξεραν και ειχαν δει ορισμενες «Κλισε» φρασεις ( this is the start of a beutiful friendship) , και ειχαν υπ’οψιν τους και καμια παρωδια » Μπαγκς Μπανυ – Carrotblanca)» και «παρασυρθηκαν» και το ειδαν 🙂 🙂 🙂
    Ουτως η δ’αλλως για μενα το «Κασαμπλανκα» ειναι η αγαπημενη μου νουαρ ταινια 🙂

    Μου αρέσει!

    • Καλημέρα, Ανδρέα!

      Για να πω την αλήθεια, η «Καζαμπλάνκα» είναι και η δική μου αγαπημένη ταινία νουάρ! Όμως την έβαλα στην άκρη και δεν την συμπεριέλαβα, θέλωντας να τονίσω έτσι κάποιες άλλες εξίσου υπέροχες δημιουργίες. Η κλασική της αφίσα εξακολουθεί να βρίσκεται ακόμη στο παιδικό μου δωμάτιο, στο πατρικό μας! Και δεν αναμένεται να κατέβει από τον τοίχο! Ήμουν και είμαι ένθερμος φίλος αυτών των φιλμ(και του σινεμά γενικότερα θα έλεγα). Το θέμα που άγγιξες με την νέα γενιά ήταν πολύ εύστοχο και γεννάει προβληματισμούς, όχι μόνον για τις ταινίες, ή τα κόμικς, αλλά γενικότερα. Είναι η εποχή της εικόνας, αλλά στην πιο γρήγορη της μορφή, όπως και της βίας. Και εμένα η κόρη μου βαδίζει στα ίδια μονοπάτια, όπως όλη η γενιά της. Είναι τα παιδιά της τεχνολογίας, αλλά και εδώ επιμένω, αν παιδευτεί κανείς μαζί τους και τους αφιερώσει χρόνο, μπορεί με πείσμα και επιμονή να τους μάθει κι άλλα πράγματα.

      Μου αρέσει!

  2. Τι να πω παρά μόνο ότι συμφωνώ. Ακόμη και εμείς οι δεινόσαυροι κάποιες φορές παρασυρόμαστε από την έντονη δράση των νέων ταινιών και μας φαίνονται βαρετές κάποιες παλαιότερες. Ο tempora o mores.
    Οσον αφορά τις συγκεκριμένες ταινίες τώρα θα πώ μόνο. ΑΡΙΣΤΟΥΡΓΗΜΑΤΑ. Και από πλευρά μου θα προσθέσω σαν τίτλους τον «ΤΡΙΤΟ ΑΝΘΡΩΠΟ» τον «ΘΗΣΑΥΡΟ ΤΗΣ ΣΙΕΡΡΑ ΜΑΝΤΡΕ» και το «ΜΕΡΟΚΑΜΑΤΟ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ». Μόνο ο σκηνοθέτης και οι ηθοποιοί αρκούσαν για να κρατάνε αμείωτο το ενδιαφέρον χωρίς εφέ ή άλλα τεχνικά μέσα. ΑΥΤΟ ΗΤΑΝ ΣΙΝΕΜΑ.

    Μου αρέσει!

    • Καλησπέρα, Στέλιο!

      Έχεις απόλυτο δίκιο σε όλα!

      Και είναι πολλές σίγουρα αυτές που μπορούμε να μνημονεύσουμε. «Key Largo», «Η σειρήνα της Τζαμάικα», «Ο μεγάλος ύπνος», τα φοβερά «Thunder Road» και «Night of the hunter» με τον Μίτσαμ και πάρα πολλά ακόμη!

      Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Συνδεθείτε για να δημοσιεύσετε το σχόλιο σας:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Αρέσει σε %d bloggers: