Advertisements

ΒΕΛΤΙΩΝΟΝΤΑΣ ΤΟΝ ΜΠΑΡΚΣ

Γνωρίζω ότι ο Καρλ Μπαρκς είναι αξεπέραστος, και ότι ο τίτλος τού άρθρου είναι αιρετικός, πριν όμως αρχίσετε να στοιβάζετε ξύλα για την πυρά, δείτε το παρακάτω, καθώς κάποιες φορές είναι δυνατόν να βελτιώσεις ακόμα και την τελειότητα!

Πάρτε, για παράδειγμα, αυτό το καρέ από την ιστορία Flour Follies τού Μπαρκς, που πρωτοδημοσιεύτηκε στο περιοδικό Walt Disney’s Comics & Stories 154, το Μάιο τού 1954:

Η σύγχρονη μετάφραση, στο Κόμιξ 118, ακολουθεί πιστά το πρωτότυπο κείμενο, απλώς αυτοσχεδιάζοντας, ώστε να αλλάξει το αστείο όνομα τής ξένης γλώσσας σε κάτι που να ακούγεται εξ ίσου αστείο στα Ελληνικά:

Δείτε, όμως, πώς αποδόθηκε το ίδιο καρέ στο Μίκυ Μάους 1089 και, υποθέτω, στις δύο προηγούμενες δημοσιεύσεις τής ιστορίας στο ίδιο περιοδικό:

Δεν ξέρω αν ο παραπάνω διάλογος προστέθηκε από τον Ιταλό μεταφραστή για να καλύψει τον κενό χώρο, που δημιουργήθηκε στο καρέ, κατά την αναδιαμόρφωση της ιστορίας για εκτύπωση σε τρεις σειρές καρέ ανά σελίδα, αντί για τέσσερις, ή αν πρόκειται για επινόηση τού Έλληνα μεταφραστή, το αποτέλεσμα όμως είναι εκπληκτικό!

Η συγκεκριμένη ιστορία είναι αξιομνημόνευτη για πολλούς λόγους. Αυτό που θυμάμαι εγώ, όμως, είναι το συγκεκριμένο καρέ, το οποίο μου λείπει όταν διαβάζω την πρωτότυπη ιστορία ή μία σύγχρονη, καλή μετάφραση.

Εσείς τι λέτε; Θέλετε ακόμα να με κάψετε στην πυρά;

Advertisements

About Kriton

I reversed the polarity of the neutron flow...

Posted on 19 Ιουνίου 2012, in Comics, Comics Archive, Comics Creators, Comics History, Comics Legends, Comics Scans, Comics Trades, CT Exclusive, Άρθρα Μελών, Έρευνα, Απόψεις, Αρχείο, Αναμνήσεις, Γουώλτ Ντίσνεϋ, Δημιουργοί, Εργασίες Κοινότητας, Εργασίες Μελών, Η Ιστορία των Κόμικς, Κόμικς, Κόμικς Έρευνα, Κόμικς Αναμνήσεις, Κόμικς Καταγραφή, Κόμικς Σαρώσεις, Σκαναρισμένα Κόμικς, Members Articles, Walt Disney and tagged , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , . Bookmark the permalink. 27 Σχόλια.

  1. Οποιοσδήποτε παραλληλισμός με την Ελληνική γλώσσα, που δεν την καλοξέρουν ούτε οι ίδιοι οι Έλληνες, παρ’ όλον ότι την έχουν απλοποιήσει όσο δεν παίρνει, είναι εντελώς συμπτωματικός;

    Μου αρέσει!

    • Η γλωσσολογία υποστηρίζει ότι η γλώσσα αλλάζει εξαιτίας αυτών που δεν την ξέρουν σωστά, κάνουν λάθη και άστοχες γενικεύσεις κανόνων της και αυτοί που ακούν όλα αυτά τα λάθη (και επίσης δεν ξέρουν τη γλώσσα σωστά) τα αναπαράγουν κ.ο.κ.

      Απ’ τη μια η γλώσσα είναι ζωντανός οργανισμός και πρέπει να αποβάλει ό,τι δεν είναι εύχρηστο, αφετέρου επιρροές από άλλες γλώσσες όπως π.χ. από την ισοπεδωτικά απλή (σε σχέση με τα ελληνικά) Αγγλική την αλλοιώνουν. Τα τελευταία χρόνια η Ελληνική περιλαμβάνει απλοποιήσεις που στιγμές-στιγμές θυμίζουν μυνήματα στον υπολογιστή!

      Να δούμε τι θα παραμείνει από όλα αυτά στην καθομιλούμενη και τι θα χαθεί (ως μόδα της στιγμής). Χρειαζόμαστε την αφομοίωση στοιχείων που χρειάζονται και όχι την αλλοίωση.

      Γιατί, ας μην ξεχνάμε, όσο πιο πλούσια μια γλώσσα και γεμάτη λέξεις για να περιγράφονται όσο περισσότερα πράγματα, καταστάσεις, συναισθηματα, τόσο πιο πλούσια και η σκέψη του…

      Μου αρέσει!

      • Σωστό! Να και κάτι στο οποίο μπορούμε να νοιώθουμε …πλούσιοι, σε σχέση με τους υπόλοιπους λαούς!

        Μου αρέσει!

      • Η γλωσσολογία, επίσης, υποστηρίζει ότι, άπαξ και μια γλώσσα καταγραφεί σε λεξικά, παύει να εξελίσσεται με τόσο γοργούς ρυθμούς. Εμείς, όμως, οι Έλληνες, είμαστε λεβέντες και δεν δεχόμαστε να ανατρέξουμε σε λεξικά και γραμματικές, να δούμε ποιο είναι το σωστό, προτιμώντας να βγάζουμε πράγματα απ’ το κεφάλι μας. (Ακόμα και τη Νεοελληνική, απ’ το κεφάλι μας τη βγάλαμε, αντί να υιοθετήσουμε τη γλώσσα, που μιλούσε ο κόσμος, την εποχή που εγκαταλείψαμε την καθαρεύουσα.) Έτσι καταντήσαμε, εγώ, που δεν υπήρξα ποτέ ιδιαίτερα ορθογράφος, αλλά, παρ’ ολ’ αυτά, προσπαθώ να μην ξεχάσω τα λίγα που ήξερα, να θεωρούμαι περίπου… φιλόλογος!

        Μου αρέσει!

        • Για πολλές λέξεις έχω δει τερατώδεις διαφοροποιήσεις στην ορθογραφία τους να ισχύουν ταυτόχρονα!
          Καμιά φορά το ανορθόγραφο εκλαμβάνεται ως σωστό και το καταγεγραμμένο σωστό λάθος!

          Έτσι καταλήγουμε όσοι στοχαζόμαστε το ζήτημα φιλόλογοι και φιλόσοφοι!

          Μου αρέσει!

          • Για πολλές λέξεις, υπάρχουν εναλλακτικές ορθογραφίες, π.χ., χρεοκοπία/χρεωκοπία, κλασικός/κλασσικός, κτήριο/κτίριο, άνθηση/άνθιση, ανάλογα με το πώς τις ετυμολογείς, αν εφαρμόζεις απλογραφία ή όχι, κλπ. Αυτό δεν μας δίνει το δικαίωμα να μην ανατρέχουμε σε ένα λεξικό, όταν απλώς *δεν γνωρίζουμε* την ορθογραφία μιας λέξεως. Δεν είναι *όλες* οι εναλλακτικές γραφές ισοδύναμες!

            Όσο για το αν οι διαφορές είναι τερατώδεις, δεν θα το έλεγα, καθώς οι εναλλακτικές ορθογραφίες έχουν κάποια βάση. Αυτά που πολλές φορές είναι τερατώδη είναι οι αυτοσχεδιασμοί που προέρχονται από άγνοια.

            Μου αρέσει!

            • Όπως το λες Κρίτωνα.

              Η λέξη «τερατώδεις» ουσιαστικά πηγαίνει στον αυτοσχεδιασμό όχι μόνο λόγο άγνοιας, αλλά και επίγνωσης (το άφησα ασαφές).

              Ακούω για πρόθεση … «διευκόλυσης», ότι δηλαδή όπως πηγαίνουμε θα αντικαταστήσουμε το ωμέγα με το όμικρον και το αι ει κτλ με τα ε η κτλ. και ότι ίσως θα κάνουμε -λέει- καλά γιατί στο καιρό της ταχύτητας και της «ανάγκης» μη χάσιμου χρόνου με λεπτομέρειες κάτι τέτοιο θα ταίριαζε…

              Μου αρέσει!

            • Θυμάστε που πριν από δύο βδομάδες λέγαμε για καταγεγραμμένη γλώσσα (που -θεωρητικά- δεν αλλάζει γρήγορα όταν είναι καταγεγραμμένη κτλ) και ανέφερα επίσης την περίεργη ιδέα που ακούγεται για απλοποιήσεις των ήτα, ύψιλον, ωμέγα κτλ σε σημείο εξαφάνισής τους για να είναι πιο εύκολη η ορθογραφία;

              Βρήκα ένα τρανταχτό παράδειγμα στα καινούρια βιβλία της 5ης και 6ης δημοτικού που ελπίζω να στηρίζεται σε τυπογραφικό λάθος ή κάτι τέτοιο τέλος πάντων!

              Στο οποίο επίσης αγνοούνται και τα διπλά γράμματα ξι και ψι!

              Ιδού το link:

              http://news247.gr/eidiseis/koinonia/paideia/evgalan_to_h_kai_to_w_apo_th_grammatikh_ths_e_kai_st_dhmotikou.1845805.html

              Μάλιστα υπάρχει σε εργασία μίας εκ των υπευθύνων, (στη σελίδα 15 από τις 21 της εργασίας), όπου αναφέρεται πως υπάρχουν μόνο τα φωνήεντα α,ο,ε,ι, από ΔΟΜΙΚΗΣ ΑΠΟΨΗΣ ΤΩΝ ΗΧΩΝ.
              (Δεκτόν αυτό. Εξάλλου το ήτα γλωσσολογικά -από πλευρά προφοράς καθαρά- περιλαμβάνει δύο έψιλον και γι’ αυτό είναι μακρόχρονο. Αντίστοιχα το ωμέγα δύο όμικρον. Το ύψιλον κατά περίπτωση. Μάλιστα ένας φιλόλογος στο λύκειο μάς είχε αναλύσει το »κήπος» στους δομικούς του ήχους: »keepos» για να μας δείξει πως το ήτα είναι μακρόχρονο και ότι βέβαια σύμγωνα με τον κανόνα μακρό προ βραχέως περισπάται).

              Δεν νομίζω ότι υπονοείται καν στην εν λόγω εργασία ότι δεν υπάρχουν (ή δεν πρέπει να υπάρχουν) πάνω στο χαρτί τα η, υ,ω, πάντως στο βιβλίο του σχολείου τα η,υ,ω ,ξ,ψ απλά εξαλείφθηκαν!

              Νομίζω ότι κάποιο λάθος έχει γίνει στη μακέτα εκτύπωσης και αντί για το σύνολο των γραφωμένων φωνηέντων, έγινε μπέρδεμα και μπήκαν στη θέση τους οι δομικοί ήχοι της προφοράς.

              Γιατί αν κάτι τέτοιο δεν ωφείλεται σε λάθος, τότε…

              Μου αρέσει!

            • Βασίλη, αυτό πρέπει και επιβάλεται να είναι …λάθος! Γιατί αλοίμονο αν είναι εσκεμένη ενέργεια… Το διάβασα και ανατρίχιασα, πάντως.

              Μου αρέσει!

            • Από το ίδιο το κείμενο για το οποίο παραθέτεις σύνδεσμο:

              «Αν κάνετε τον κόπο να πάτε στην επίμαχη γραμματική, θα δείτε ότι στη σελ. 35 δεν λέει ότι η ελληνική γλώσσα έχει 23 γράμματα αλλά ότι έχει 23 φθόγγους.

              Φθόγγους, όχι γράμματα! Γι’ αυτό άλλωστε και γράφονται μέσα σε αγκύλες, [α], [ι] κτλ. όπως πληροφορεί η υποσημείωση στη σελ. 34.

              Και στη σελίδα 39 δηλώνεται ολοκάθαρα ότι τα ελληνικά έχουν 24 γράμματα, όπως ξέρουν βέβαια όλα τα παιδιά που θα χρησιμοποιήσουν το βιβλίο αφού, μην ξεχνάμε, διδάσκεται στην 5η δημοτικού, σε μαθητές που έχουν μάθει ανάγνωση και γραφή προ πολλού! Και στη σελ. 40 υπάρχει αντιστοίχιση φθόγγων και γραμμάτων του αλφαβήτου, ενώ στη σελ. 41 υπάρχει άσκηση όπου τα παιδιά καλούνται να βρουν πόσους φθόγγους έχουν διάφορες λέξεις, π.χ. παίζουμε: 8 γράμματα αλλά έξι φθόγγοι.»

              Βέβαια, υπάρχει και ένα παλιό άρθρο τού Διονύση Σαββόπουλου, όπου έγραφε ότι, με κάποια πρόχειρα πειράματα,με ένα παλμογράφο, διαπίστωσε ότι βρήκε διαφορές στο πώς προφέρουμε τα διάφορα ομόηχα φωνήεντα, αλλά εκεί, μάλλον, απλώς διαπίστωσε τη διαφορά στον τονισμό. Ακούστε, π.χ., το μονόλογο «Τιιι τρέχει;» στο Μπάλλο, και πείτε μου μετά αν η νεοελληνική έχει μόνο πέντε φθόγγους φωνηέντων. Εκατόν πέντε έχει, που απλώς τους αναπαριστούμε με επτά γράμματα!

              Μου αρέσει!

          • Μια ερώτηση:

            Γιατί το World θεωρεί ανύπαρκτες ένα σωρό Ελληνικές λέξεις;

            Μιλάμε για την έκδοση 2010.

            Μου αρέσει!

            • Χμμ.

              Εκεί οι υπεύθυνοι θα πουν ότι εμείς προσφέρουμε τις πλέον βασικές πληροφορίες ορθογραφίας και για ό,τι λίγο πιο πέρα απ’ αυτό που εκείνοι θεωρούν βασικό, θα πρέπει χειροκίνητα να την προσθέτεις ο ίδιος.

              Μου αρέσει!

            • Δεν ξέρω τι είναι το World, αλλά, αν εννοείς το Microsoft Office Word, συμβαίνει διότι, πολύ απλά, πρόκειται για ένα βοήθημα και για όχι ένα καθοριστικό λεξικό τής Ελληνικής.

              Γι’ αυτό το λόγο, ένα καλό λεξικό είναι πάντα ένα χρήσιμο εργαλείο. Προτείνω το Λεξικό τής Κοινής Νεοελληνικής, τού Ιδρύματος Τριανταφυλλίδη, είτε την τυπωμένη έκδοση, είτε την ηλεκτρονική, που μπορείς να τη βρεις στη διεύθυνση:
              http://www.greek-language.gr/greekLang/modern_greek/tools/lexica/triantafyllides/index.html

              Εγώ έχω του Μπαμπινιώτη, που είναι σχεδόν εξ ίσου καλό, αν και έχει κάποιες ακρότητες, που καλό είναι να αποφεύγονται. Έχω, μάλιστα, την πρώτη έκδοση, με τους… Βουλγάρους! Επίσης, χρησιμοποιώ και το πολύ παλαιότερο, τής Πρωΐας, το οποίο, παρά την πάροδο 80 περίπου ετών, παραμένει ένα πολύ χρήσιμο δεύτερο, βοηθητικό λεξικό.

              Μου αρέσει!

            • Αυτό ναι! Πολύ καλό και σε υπέρ – ευχαριστώ Κρίτωνα! Εξαιρετικό βοήθημα!

              Μου αρέσει!

            • Ω ναι το word!

              Κι εγώ του Μπαμπινιώτη με τους Βούλγαρους συμβουλεύομαι και για να σας πω την αμαρτία μου, μ’ αρέσει που και που να ψάχνω σε αυτό βρισιές και βρωμοκουβέντες (χε χε χε).

              Πολύ καλή η παραπομπή σου Κρίτων, θα την έχω διαδικτυακά υπόψιν.

              Μου αρέσει!

            • Ακόμα και όταν βρίζεις, πρέπει να ξέρεις τι λες!

              Μου αρέσει!

            • Πάρα πολύ σωστό!

              Μου αρέσει!

  2. Τα περί Φαμφουχικής τα είχα γράψει σε ένα σημειωματάριο και τα έδειξα σ’ ένα φίλο μου, που είχε έρθει να με πάρει από το γναθοχειρουργό, όταν έβγαλα τους φρονιμήτες μου και για κάποια ώρα ήμουν πρησμένος και δεν μπορούσα να μιλήσω.

    Φαμχ-φουμχ-φομχ!

    Μου αρέσει!

  3. 🙂 Καλά, ο ήχος έπειτα από την αφαίρεση των φρονιμητών, είναι φοβερός, Κρίτωνα!

    Εξαιρετική και η παρουσίαση των τριών καρέ(και ναι – δεν θα σε ρίξω στην πυρά – τουλάχιστον εγώ!), ώστε να μπορέσουν οι αναγνώστες να διαπιστώσουν τις διαφορές στην μετάφραση. Θα μπορούσε ενδεχομένως να αποτελέσει και αφετηρία για σχετική σειρά άρθρων.

    Υπάρχει μια ακόμη, παρόμοια περίπτωση, που σχετίζεται με έκδοση του Ζαγκόρ, σε παλαιότερο μας άρθρο, η οποία βρίσκεται στον πιο κάτω σύνδεσμο.

    http://wp.me/pKxow-4Po

    Μου αρέσει!

  4. Για φαντάσου, παντού υπάρχουν περιθώρια βελτίωσης λοιπόν. Το ταλέντο, οι αντιλήψεις του μεταφραστή αλλά και ο χώρος που μένει στο μπαλονάκι είναι ένα σύστημα καταστάσεων ικανό για τα καλύτερα, αλλά και τα χειρότερα.
    Για φαντάσου πάντως, καλύτερα κι απ’ τον Μπάρκς…

    Μου αρέσει!

    • Βασίλη, βρίσκω πολύ χρήσιμο το σημερινό άρθρο του Κρίτωνα και πολύ ενδιαφέρον. Ειδικά για όλους όσους ενδιαφέρονται να αντλήσουν γνώση και από την πλευρά της παραγωγής – εκτύπωσης – μετάφρασης ενός κόμικς.

      Μου αρέσει!

  5. Ξέχασα να πω ότι αθώος ο κατηγορούμενος!

    Μη δούμε και τον σοφό (της αρχαιότητας- χε χε χε) με κατσαρό μαλλί λαμπάδα μέσα στο κατακαλόκαιρο!

    Μου αρέσει!

  6. Καλά μας τα λέει ο Σαββόπουλος. Οι γλωσσολόγοι του παρελθόντος βέβαια κατέταξαν τους ήχους σε πολύ συγκεκριμένες κατογορίες -λόγω ανεπάρκειας τεχνολογικών εργαλείων υποθέτω- και όχι σε ό,τι πραγματικά θα μπορούσε να υπάρχει. Έτσι έχει επικρατήσει να αναφέρεται ένας συγκεκριμένος αριθμός γιατί πάνω σε αυτόν συνήθισαν οι ειδικοί να συνεννοούνται.
    Σχετικά με την παρούσα σελίδα του link, υπάρχει όντως μία σύγχηση που με σύγχησε και εμένα εκ νέου. Μεγένθυνα την εικόνα και είδα ότι ο τίτλος μιλάει για ΦΘΟΓΓΟΥΣ και με λίγα λόγια για φωνολογική επίγνωση. Άρα είναι σωστή η σελίδα τυπογραφικά! Δεν ξέρω τι μπορεί να λένε οι παρκάτω σελίδες του βιβλίου, αλλά αν κρίνω απ’ αυτήν που βλέπω και από έναν μέσο μαθητή δημοτικού σήμερα, η πιθανότητα να πιάσει λάθος την ιδέα μεγαλώνει.
    Το προηγούμενο βιβλίο έβγαζε σε εκείνο το σημείο και ένα τύμπανο που έλεγε προσοχή-προσοχή: Αυτό που θα πούμε τώρα είναι Φθόγγοι-φωνήματα κτλ κτλ, μέ χτυπητά γράμμματα μάλιστα (αν θυμάμαι καλά).
    Τα περιθώρια παρανόησησς εκεί περιορίζονται δραστικά.

    Δεν καλοείδα τον τίτλο και θεώρησα ότι έχει γίνει κάποιο τυπογραφικό λάθος ή κενό γιατί σε τελευταία ανάλυση με τα λεγόμενα της Φιλιπάκη στην 15 σελίδα της εργασίας της συμφωνώ.

    Μου αρέσει!

  7. Βρήκες και on-line στοιχεία, πολύ ωραία.

    Βέβαια το παραπάνω δεν θα το έβλεπα απλά ως άποψη ή σχόλιο για την σύγχηση, αλλά γενικά αποδεκτή θεώρηση (μάλλον αξίωμα θα το έλεγα πια) από όλο τον επιστημονικό κόσμο.
    Και η εργασία της Φιλιπάκη και λοιπών συνεργατών το ίδιο λέει φυσικά -και δεν υπήρχε πιθανότητα να λέει και κάτι άλλο για το κοινώς και αυτονόητα αποδεκτό, αλλά μία ακόμα παραπομπή δεν κάνει κακό.

    Έψαχνα να βρω το προηγούμενο σχολικό βιβλίο για να παρατηρήσω ΠΩΣ παρουσιάζει τις πληροφορίες από κεφάλαιο σε κεφάλαιο μέχρι να φτάσει στους Φθόγγους και να το συγκρίνω με τον τρόπο που το κάνει το καινούριο -η σύνδεση μου στο ίντερνετ είναι εξαιρετικά ασταθής και εκνευριστική για το εγχείρημα.

    Απ’ ότι θυμάμαι το παλιό (αν το θυμάμαι τόσο καλά) ήταν εξαιρετικά σαφές στο ότι σε αυτό το σημείο μιλάμε για φωνήματα και πέρα από έναν μεγάλο έντονο τίτλο είχε και παρατεταμένη επεξήγηση για να αποφευχθεί η παρανόηση και από τον πιο αφηρημένο μαθητή. Ο Μπαμπινώτης λέει ότι ήταν ασαφές, όμως εγώ το θυμάμαι πιο σαφές (και λόγο αμφιβολίας μου το ψάχνω).

    Τέλος, να πω ότι έχει γίνει μεγάλη συζήτηση στο ίντερνετ γύρω από το θέμα της επίμαχης σελίδας (αν κι εγώ νομίζω ότι το πρόβλημα, όπως προαναφέρω, είναι η έλλειψη τυμπανοκρουσιών και ένας πιο ευανάγνωστος τίτλος στη σελίδα).

    Τέλος, για να ξαναγυρίσω στο σχόλιο της αρχής (εξαιτίας του οποίου έβαλα το link της επίμαχης σελίδας), σκέφτομαι ότι η θεωρία περί απλοποίησης και εξαφάνισης από τον γραπτό λόγο των ήτα, ωμέγα -ακόμα και ύψιλον!- αι, ει κτλ στηρίζεται ακριβώς επάνω σε αυτήν την παρανόηση (ή στη γνώμη μερικών ότι αφού 5 είναι οι φθόγγοι, γιατί να μην τους μεταφέρουμε και στον γραπτό λόγο και να απλοποιήσουμε τα φωνήεντα; ).

    Όπως και να έχει μου ανεβαίνει το αίμα στο κεφάλι μόνο και που το ακούω!

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Συνδεθείτε για να δημοσιεύσετε το σχόλιο σας:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: